Beyin hücreleriyle çalışan dünyanın ilk bilgisayarı CL1 satışa çıktı!
İnsan beyni hücreleriyle çalışan ilk ticari bilgisayar satışa çıktı. Bu “biyobilgisayar”, canlı nöronlarla çalışıyor ve öğrenebiliyor. Bu videoda anlattığım şey bir bilim kurgu senaryosu değil, şu an yaşadığımız dünyada gerçekleşmekte olan çok ilginç bir bilimsel ve teknolojik gelişme. Matrix filmindeki o unutulmaz sahneyi hatırlıyorsunuzdur. Morpheus’un Neo’ya bir pili gösterdiği sahne. Ama aslında ilk senaryoda bu bir pil değil, bir işlemciydi. Çünkü mesele enerjiden çok, işlem gücüydü. İnsan beyninin sahip olduğu muazzam kapasite, yapay zekâ dünyasında daima bir ilham kaynağı oldu. Ama şimdi işler bir adım öteye geçti. Bilgisayar mühendisleri beyni taklit eden sistemler kurarken, biyoteknoloji mühendisleri doğrudan beyin hücrelerini kullanma fikrini hayata geçirdi. Evet, bu artık mümkün. Laboratuvarda yetiştirilen insan nöronları bir cihazın içinde canlı tutuluyor, elektriksel sinyallerle uyarılıyor, hatta oyun oynamayı öğreniyor. Bu cihazın adı CL1. Satın alınabilir. Kutunun içinde 800.000 canlı beyin hücresi var. Buna artık "hardware" değil, "wetware" deniyor. Çünkü bu, yaşayan bir sistem. Ve bu sistem sadece tepki vermiyor; öğreniyor, adapte oluyor. Üstelik bunu çok düşük enerjiyle yapıyor. Devasa veri merkezlerinin tükettiği enerjiyi düşününce, beyin temelli işlemciler hem etkileyici hem de düşündürücü. Belki de gelecekte yapay zekayı değil, doğrudan biyolojik zekayı kiralayacağız. Zaten İsviçre’deki bir şirket bunu başlattı bile: Wetware as a Service. Ayda 1000 dolara bir beyin organoidi kiralayıp internete bağlıyorsunuz. Bu noktada iş sadece teknolojiden ibaret olmaktan çıkıyor. Bilim, felsefe ve etik birbirine karışıyor. "Düşünen bir sistem" nedir? "Bilinç" nedir? Ve en önemlisi: Eğer bu sistemler bir gün bilinç kazanırsa, onlara nasıl davranacağız? Rüyasında kelebek olduğunu gören filozofla başlayan bu yolculuk, artık bir kutunun içinde yaşayan nöronlarla devam ediyor. Gerçekten uyanmak istiyor muyuz? Yoksa bu yeni rüya bize daha mı gerçek geliyor?
Barış Özcan · Öğren