Şarjın Bitse Eve Dönebilir misin?
Yurt dışında kaybolsanız bile ulaşılamaz kalmamak için telefonuma eSIM io'yu yüklüyorum: https://esimio.onelink.me/Lltr/BarisOzcan tek kurulum, 190'dan fazla ülke, fiziksel SIM kart yok. Yeni "Seyahat Arkadaşı Ekle" özelliğiyle ailenizle ya da arkadaşlarınızla tek plandan aynı interneti paylaşabilirsiniz. Yeni kullanıcılara özel: uygulamayı indirin, önce "Diğer" sekmesindeki "Referans veya Hediye Kodu Kullan" alanına BARIS100 kodunu girin, sonra bakiye yükleyin. Yüklediğiniz tutarın %100'ü hediye bakiye olarak gelsin, üstelik son kullanma tarihi yok. (Tanıtım: eSIM io) Uygulama Türkiye'de indirilebilir ve bakiye yükleme işlemi gerçekleştirilebilir. Yasal düzenlemeler gereği, eSIM kurulumu ve veri hizmeti yalnızca yurt dışında kullanıma sunulmaktadır. --- Dün haritayla gittiğim bir kafeyi bugün telefona bakmadan bulamadığım çok oldu. Bu videoyu hazırlarken bunun nedenini merak ettim ve cevabı hiç beklemediğim bir yerde, beş yaşında Hindistan'da kaybolan, evini 25 yıl sonra Google Earth'te bulan Saroo'nun hikâyesinde buldum. Okuma yazma bilmeyen bir çocuk binlerce kilometrelik bir ülkede evini bulabiliyorsa, biz neden dün geçtiğimiz sokakta kayboluyoruz? Çayınızı kahvenizi alın. Labirentteki farelerden Nobel getiren hücrelere, Londra taksicilerinden milyonlarca insanın oynadığı bir oyuna uzanan bir yolculuk hazırladım. Sonunda da yarın sokağa çıktığınızda deneyebileceğiniz üç küçük alışkanlık var. Yön duygunuz büyük ihtimalle bozuk değil. --- BÖLÜMLER 00:00 Dün gittiğiniz kafeyi neden bulamıyorsunuz? 00:53 Beş yaşında kaybolan çocuk 03:47 25 yıl sonra, Google Earth'te bir arama çemberi 04:57 Bir kart seçin, Saroo evini neyle buldu? 05:47 Beyninizdeki mavi nokta ve görünmez ızgara 06:29 Harita mı, komut zinciri mi? 07:46 Londra taksicileri ve otobüs şoförleri 08:45 Navigasyon açıkken beyninize ne oluyor? 11:26 GPS'i en çok kullananlar ne kaybediyor? 12:11 Milyonlarca kişinin oynadığı bir oyun ne gösterdi? 13:37 "Ben kesin kaybolurum" demenin bedeli 14:25 Yarın deneyebileceğiniz üç alışkanlık 16:03 İstasyondan eve KAYNAKLAR Saroo'nun hikâyesi A Long Way Home (Eve Giden Uzun Yol), Saroo Brierley, 2013 Lion (Aslan), Garth Davis, 2016: https://en.wikipedia.org/wiki/Lion_%282016_film%29 Saroo Brierley: https://en.wikipedia.org/wiki/Saroo_Brierley Bilişsel harita, yer ve ızgara hücreleri Tolman, 1948, Cognitive maps in rats and men: https://doi.org/10.1037/h0061626 2014 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü: https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2014/summary/ İki sistem: harita ve komut zinciri Iaria ve ark., 2003: https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.23-13-05945.2003 Schwabe ve ark., 2007, stres ve yol bulma: https://doi.org/10.1101/lm.435807 Taksiciler, otobüs şoförleri ve navigasyon Maguire ve ark., 2000: https://doi.org/10.1073/pnas.070039597 Maguire, Woollett ve Spiers, 2006: https://doi.org/10.1002/hipo.20233 Woollett ve Maguire, 2011, taksici adayları: https://doi.org/10.1016/j.cub.2011.11.018 Javadi ve ark., 2017, Soho deneyi: https://doi.org/10.1038/ncomms14652 GPS ve yön bulma Dahmani ve Bohbot, 2020: https://doi.org/10.1038/s41598-020-62877-0 Miola ve ark., 2024: https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2024.102417 Sea Hero Quest, genler ve yön bulma bozukluğu Coutrot ve ark., 2022: https://doi.org/10.1038/s41586-022-04486-7 Genler ve yön bulma: https://doi.org/10.1038/s41539-020-0067-8 Iaria ve ark., 2009, gelişimsel topografik yönelim bozukluğu: https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2008.08.021 Üç alışkanlık Ishikawa ve Zhou, 2020: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7431476/ Cornell ve ark., 1992, arkaya bakmak: https://doi.org/10.1037/0012-1649.28.2.328 MÜZİK ve SES EFEKTLERİ Epidemic Sound: https://share.epidemicsound.com/h04xit TAM METİN, GÖRSEL KAYNAKLAR VE LİSANSLAR: https://barisozcan.com/yazi/neden-bazi-insanlar-hep-kaybolur --- Filmde Saroo, Kalküta'daki istasyonda insanlara "Ganestalay?" diye soruyor ve kimse anlamıyor. Mahallesinin adı aslında Ganesh Talai'ydi; o adı ona yıllar sonra, Google Earth'te bulduğu kasabayı sorduğu bir Facebook grubundaki Khandwalılar söyledi. Siz de çocukken yanlış bildiğiniz bir kelimeyle yorumunuza başlarsanız, buraya kadar indiğinizi anlarım ;)
Barış Özcan · Kültür